Konfiskata samochodu po alkoholu – na czym polega?

Konfiskata samochodu za alkohol to temat, który od momentu wprowadzenia w 2024 roku budzi ogromne kontrowersje wśród polskich kierowców. Jednak rok 2026 przynosi prawdziwą rewolucję w przepisach. Prezydent podpisał nowelizację, która gruntownie zmienia zasady odpowiedzialności majątkowej osób prowadzących pojazd pod wpływem alkoholu.

Spis treści:

• Ustawa o konfiskacie samochodu za alkohol
• Od kiedy obowiązuje konfiskata samochodu za jazdę po alkoholu?
• Zabranie auta za jazdę po alkoholu – procedura krok po kroku
• Czy można uniknąć konfiskaty samochodu?
• FAQ – najczęściej zadawane pytania

Ustawa o konfiskacie samochodu za alkohol

Konfiskata samochodu za alkohol to nowa restrykcja, która do polskiego prawa została wprowadzona w wyniku ustawy o nowelizacji kodeksu karnego.

Do artykułów 178 i 178a kk oraz nowych przepisów wprowadzonych nowelizacją z 2025 r. (art. 178c i 178d kk) zostają wprowadzone paragrafy, na mocy których możliwy jest zabór pojazdu, np. gdy:

• kierowca miał co najmniej 1,5 promila alkoholu we krwi (0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu),
• kierowca uczestniczył w nielegalnym wyścigu pojazdów (nowy art. 178c kk) pod wpływem alkoholu (powyżej 1,5 promila),
• kierowca rażąco przekroczył prędkość lub naruszył zasady bezpieczeństwa (nowy art. 178d kk) w stanie nietrzeźwości (powyżej 1,5 promila).

W czasie prac nad zaostrzeniem prawa pojawiły się wątpliwości dotyczące zgodności z konstytucją, w takich aspektach, jak automatyzm kary, czy jej niewspółmierność do czynu oraz nierówna dolegliwość w określonych sytuacjach (np. wobec osób zamożnych poruszających się tanim autem, czy niezamożnych prowadzących drogi samochód etc.).

Kolejny problem, to stosowanie swego rodzaju odpowiedzialności zbiorowej – wskutek utraty pojazdu cierpieć mogą też członkowie rodziny kierowcy. Mimo to Sejm przyjął ustawę zaostrzającą przepisy w tym zakresie, a prezydent Andrzej Duda ją podpisał.

W grudniu 2025 roku, prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację tej ustawy, która gruntownie zmienia zasady odpowiedzialności majątkowej osób prowadzących pojazd pod wpływem alkoholu.

Najważniejszą wiadomością dla kierowców jest całkowite odejście od krytykowanego „przepadku równowartości pojazdu”. Jeśli prowadzisz auto, które nie jest Twoją wyłączną własnością (np. samochód w leasingu, auto służbowe lub pożyczone), nie grozi Ci już spłata jego rynkowej wartości. Zamiast tego ustawodawca wprowadził system nawiązek, które mogą sięgać nawet pół miliona złotych

Warto podkreślić, że konfiskata samochodu w Europie jest rozwiązaniem stosunkowo często spotykanym. Jej wdrożenie w Polsce nie jest zatem żadnym ewenementem. Auto za alkohol, ale też m.in. drastyczne przekroczenie prędkości, można stracić między innymi we Francji, Dani, Belgii, Włoszech czy na Łotwie.

Od kiedy obowiązuje konfiskata samochodu za jazdę po alkoholu?

Od kiedy konfiskata samochodu za wyżej wymienione przewinienie będzie możliwa? Wejście w życie nowych przepisów było przesuwane w czasie. Pierwotnie przyczyną były przeciągające się prace w parlamencie (odrzucenie w Senacie), kiedy zaś ustawa została przyjęta, w Ministerstwie Sprawiedliwości zaczęto omawiać możliwe kolejne zmiany.

Czasu wymagało też opracowanie szczegółowych procedur dotyczących zabrania pojazdu. Dlatego też okres vacatio legis (okres między publikacją aktu prawnego, a jego faktycznym wejściem w życie) został wydłużony.

Pierwsze przepisy o konfiskacie weszły w życie 14 marca 2024 roku, jednak najnowsza nowelizacja, która radykalnie zmienia zasady orzekania (m.in. znosi przepadek równowartości), została podpisana 22 grudnia 2025 r. i wchodzi w życie po upływie 30 dni od jej ogłoszenia.

Zabranie auta za jazdę po alkoholu – procedura krok po kroku

Procedura konfiskaty samochodu kierowcy prowadzącemu w stanie znacznej nietrzeźwości lub też będącego sprawcą wypadku po alkoholu jest kilkuetapowa. Zaczyna się na długo przed wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego. W kolejnych krokach:

• policja tymczasowo rekwiruje samochód na 7 dni – auto trafia na parking depozytowy i tam pozostaje do czasu wydania orzeczenia sądowego,
• w ciągu maksymalnie 1 tygodnia prokurator wydaje postanowienie o zajęciu auta,
• sąd decyduje o konfiskacie pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, jeśli zostają spełnione wyżej wymienione przesłanki – egzekucją zajmuje się urząd skarbowy; finalnie pojazd trafia na publiczną licytację, a uzyskane z jego sprzedaży pieniądze są przeznaczone na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Jednocześnie zatrzymany przez policję zostanie dowód rejestracyjny. Jeśli kierowca nie będzie go posiadać przy sobie, powinien dokument niezwłocznie dostarczyć.

Oczywiście oprócz tego trzeba się liczyć z szeregiem innych konsekwencji, począwszy od 15 punktów karnych, na karze pozbawienia wolności kończąc. Za samą jazdę w stanie nietrzeźwości można otrzymać do 3 lat więzienia, a w warunkach recydywy od 3 miesięcy do 5 lat.

Do tego nałożona może zostać wysoka kara pieniężna oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez wiele lat, czasem dożywotnio.

Co w sytuacji, gdy kierowca nie jest wyłącznym właścicielem pojazdu (np. leasing, współwłasność, auto pożyczone)?

Nowe przepisy całkowicie znoszą instytucję przepadku równowartości pojazdu. Zamiast tego, w sytuacjach, gdy pojazd nie należy do sprawcy, sąd orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 000 do 500 000 złotych. Identyczne rozwiązanie zostanie zastosowane w sytuacji, gdy samochód ma przynajmniej dwóch właścicieli, a kierujący jest jednym z nich. Podobnie rzecz wygląda w przypadku aut będących w leasingu. Natomiast, gdy konfiskata jest niemożliwa/niecelowa, sąd może, ale nie musi orzec nawiązki. Wysokość tej kwoty zależy od decyzji sądu i okoliczności sprawy, a nie od rynkowej wartości samochodu.

Identyczne rozwiązanie zostanie zastosowane w sytuacji, gdy samochód ma przynajmniej dwóch właścicieli, a kierujący jest jednym z nich. Podobnie rzecz wygląda w przypadku aut będących w leasingu.

Kierowcy zawodowi prowadzący pojazd pracodawcy w ramach obowiązków służbowych podlegają teraz ogólnym zasadom dotyczącym pojazdów niestanowiących własności sprawcy.

Oznacza to, że nie grozi im konfiskata auta, ale sąd orzeknie wobec nich nawiązkę w wysokości od 5 000 do 500 000 złotych. Uchylono dotychczasowy przepis art. 44b § 4 kk, który traktował ich w sposób odrębny.

Jeżeli popełnili oni któreś z wyżej opisanych przestępstw, siłą rzeczy nie są narażeni na przepadek mienia, ale też nie grozi im zasądzenie równowartości pojazdu. Zamiast tego będą musieli jedynie zapłacić nawiązkę w wysokości przynajmniej 5 tysięcy złotych na rzecz Skarbu Państwa.

Czy można uniknąć konfiskaty samochodu?

Uniknięcie sądowej konfiskaty samochodu w sytuacji, gdy został on zarekwirowany przez policję może być trudne, ale bynajmniej nie jest niemożliwe. Z różnych powodów. W sytuacji, gdy zostanie udowodnione sprawstwo wypadku pod wpływem alkoholu (przy stwierdzeniu u kierowcy ponad 1 promila we krwi lub 0,50 mg/dm³ w wydychanym powietrzu) konfiskata jest obowiązkowa – uznając winę kierowcy sąd musi zdecydować o takiej właśnie sankcji.

W przypadku prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, gdy stężenie alkoholu wynosi co najmniej 1,5 promila (lub 0,75 mg/dm³), sąd ma obowiązek orzec przepadek pojazdu.

Odstąpienie od konfiskaty jest możliwe wyłącznie w wyjątkowych wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Nowelizacja z 2025 r. przywróciła obligatoryjny charakter tej sankcji przy tym stężeniu alkoholu.

Brane pod uwagę są bardzo różne okoliczności, takie jak: dotychczasowa niekaralność, postawa podsądnego, a także jego sytuacja ekonomiczna i rodzinna (może na przykład być jedynym żywicielem rodziny, a auto jest narzędziem umożliwiającym zarobkowanie).

Daje to realna szanse uniknięcia trwałego przepadku pojazdu, pod warunkiem wszak, że uda się przekonać sąd, iż dany przypadek zasługuje na szczególne, łagodniejsze potraktowanie. Aby tak się stało, niezbędna jest właściwa i skuteczna linia obrony.

Uzasadnia to potrzebę zaangażowania specjalizującej się w tej materii kancelarii adwokackiej. Tym bardziej, że istnieje szereg okoliczności mogących skutecznie podważyć tezy aktu oskarżenia, takie jak błędne wyniki pomiarów alkoholu w wydychanym powietrzu spowodowane: nieprawidłowo wykonanymi badaniami, warunkami środowiskowymi, w których przeprowadzono badania, niewłaściwym trybem pracy alkomatu czy brakiem aktualnego świadectwa wzorcowania urządzenia kontrolno-pomiarowego.

W sytuacji, gdy konfiskata zostanie orzeczona przez sąd, auto przejdzie na własność Skarbu Państwa i nie będzie już szansy odzyskania go, poza teoretyczną możliwością odkupienia w czasie zorganizowanej licytacji, po przebiciu ofert innych jej uczestników (aczkolwiek w tym zakresie mogą wystąpić istotne ograniczenia, co do możliwości osobistego uczestnictwa w licytacji).

Dlatego tak ważne jest, by całą procedurę zablokować przez jej finalizacją. Nasza kancelaria jest przygotowana do podjęcia odpowiednich kroków prawnych mających na celu zachowanie pojazdów zatrzymanych przez policję. Mamy opracowane procedury i ścieżkę formalno-prawną do tego, by uzyskać satysfakcjonujący wyrok dla kierowcy.

Jeśli szukasz pomocy prawnej – skontaktuj się z nami.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Na czym polega konfiskata samochodu? Polega na fizycznym odebraniu go właścicielowi. Procedura jest trzystopniowa. W pierwszej kolejności policja czasowo zatrzymuje auto. Następnie prokurator wydaje postanowienie o jego zabezpieczeniu. Na koniec sąd orzeka o konfiskacie, czyli przepadku na rzecz Skarbu Państwa.

Za co grozi konfiskata samochodu? Oprócz jazdy od 1,5 promila i recydywy, konfiskata grozi teraz także za udział w nielegalnych wyścigach (drift, brawurowa jazda), o ile sprawca był pod wpływem alkoholu w stężeniu co najmniej 1,5 promila. Dodatkowo, sąd może fakultatywnie orzec konfiskatę za złamanie sądowego zakazu prowadzenia pojazdów (art. 244 kk).

Czy policja konfiskuje auto? Policja czasowo zatrzymuje pojazd do czasu wydania orzeczenia przez sąd o konfiskacie, co powinno być usankcjonowane prokuratorskim postanowieniem. To właśnie na policyjnym parkingu wóz czeka na sądowe rozstrzygnięcie.

Od kiedy obowiązuje konfiskata samochodu za alkohol? Pierwsze przepisy weszły w życie w marcu 2024 r., ale najnowsza reforma znosząca przepadek równowartości i zaostrzająca kary za wyścigi oraz brawurową jazdę wchodzi w życie na przełomie stycznia i lutego 2026 r. (30 dni po ogłoszeniu ustawy z 4 grudnia 2025 r.).

Czy konfiskata samochodu jest zgoda z konstytucją? W toku prac nad ustawą zaostrzającą kodeks karny podnoszono argument, że przypisy umożliwiające zabranie samochodu za alkohol mogą być w proponowanym kształcie niezgodne z ustawą zasadniczą. Nowe prawo zostało jednak przyjęte i wchodzi w życie.